السيد محمد حسين الطهراني

81

الله شناسى (فارسى)

موجود شده‌اند . . . مسألهء شُرور : اشكال مشترك وارد بر عدل و حكمت پروردگار ، وجود بدبختىها و تيره‌روزىها و به عبارت جامع‌تر « مسألهء شُرور » است . مسألهء شرور را مىتوان تحت عنوان ظلم ، ايراد بر عدل الهى بشمار آورد ؛ و مىتوان تحت عنوان پديده‌هاى بىهدف ، نقضى بر حكمت بالغهء پروردگار تلقّى كرد . و ازاين‌روست كه يكى از موجبات گرايش به مادّيگرى نيز محسوب مىگردد . مثلًا وقتى تجهيزات دفاعى و حفاظتى موجودات زنده در برابر خطرها را شاهدى بر نظم و حكمت الهى مىگيريم ، فوراً اين سؤال مطرح مىشود كه اساساً چرا بايد خطر وجود داشته باشد تا نيازى به سيستم‌هاى دفاعى و حفاظتى باشد ؟ چرا ميكرب‌هاى آسيب رسان وجود داشته باشد تا بوسيلهء گلبولهاى سفيد با آنها مبارزه شود ؟ چرا درندهء تيزدندان آفريده مىشود تا احتياجى به پاى دونده و يا به شاخ و ديگر وسائل دفاع باشد ؟ در جهان حيوانات ، از طرفى ترس و حسِّ گريز از خطر در حيوانات ضعيف و شكار شدنى وجود دارد ؛ و از طرف ديگر سَبُعيّت و درنده خوئى در حيوانات نيرومند و شكاركننده قرار داده شده است . براى بشر اين پرسش مطرح مىشود كه چرا عوامل هجوم و تجاوز وجود دارد تا لازم شود تجهيزات دفاعى از روى شعور و حساب بوجود آيد ؟ همچنان‌كه گفته شد ، مسألهء شُرور در يك مورد ديگر هم با مباحث الهيّات تصادم و اصطكاك پيدا مىكند ؛ و آن مسألهء توحيد و ثنويّت : يگانه‌پرستى و